Profil czasopisma "Fizyka i przyroda"
Redakcja
Jeszcze ciągle żyjemy w epoce wielkich odkryć fizycznych, kosztownych eksperymentów realizowanych w wielkich, międzynarodowych centrach badawczych, dokonywanych w celu zgłębienia najbardziej elementarnej struktury materii. Wydaje się, że dociekliwość i pomysł fizyków na przeróżne eksperymenty jest ograniczony w praktyce tylko kosztem ich realizacji i możliwością w tym względzie zainteresowanych korporacji państw.
Niewielu fizyków może uczestniczyć w wielkich przedsięwzięciach badawczych. Stanowią oni bardzo nieliczną grupę wśród ludzi ciekawych poznania otaczającej nas rzeczywistości i pragnących kształtować ją dla potrzeb intelektualnych i warunków życia człowieka na Ziemi. Można jednak poznawać świat inaczej, na miarę swoich możliwości, a stosując fizyczne metody badań - czynić go przyjaznym dla ludzi.
Pole eksperymentów fizycznych znajduje się w zasięgu naszych rąk, a metody badań wcale nie musza być tak kosztowne, by naruszać budżet państwa. Tym wielkim polem eksperymentowania jest otaczająca nas przyroda. Jej głębsze poznanie stanowi wielkie wyzwanie dla człowieka od momentu, gdy objął on w posiadanie Ziemię.
Początki poznania przyrody, sięgające czasów prehistorycznych, są zaznaczone potrzebami jej ujarzmienia i podporządkowania człowiekowi. Wtedy dokonane zostały pierwsze wielkie odkrycia z mechaniki (wytwarzanie narzędzi), astronomii i matematyki (określanie odstępów czasu), ciepła (wykorzystanie ognia), chemii (poznawanie i przetwórstwo materiałów), biologii (uprawa roślin) etc.
Nie było to poznanie w sensie obecnie rozumianych odkryć naukowych: brak dokumentacji, a w przypadku fizyki - brak opisu ilościowego. Z biegiem czasu, w dobie wykształcenia się kultur i cywilizacji, kiedy człowiek mając do dyspozycji znacznie więcej wolnego czasu stał się bardziej dociekliwy i wymagający intelektualnie, zaczął opisywać przyrodę ilościowo. Stało się to również niezbędne ze względu na możliwość przekazywania informacji i dzielenia się wiedzą w miarę rozwoju grup społecznych.
Wiele czasu, tysiącleci, upłynęło zanim abstrakcyjna matematyka stała się niezbędnym narzędziem w badaniach fizycznych i formułowaniu praw fizyki. Opis otaczającej nas rzeczywistości za pomocą liczb jest niezbędny, gdy formułujemy go na podstawie pomiaru wielkości charakterystycznych dla badanych obiektów czy zjawisk.
W przypadku eksperymentów związanych z otaczającą nas przyrodą, naszym naturalnym lub przekształconym przez człowieka środowiskiem, niejednokrotnie wynik pomiaru w postaci liczby stanowi tylko pewien wskaźnik. Brak jest bowiem teorii fizycznych, które potrafiłyby opisać ogromną różnorodność świata materii ożywionej i martwej, relacje i oddziaływanie między atmosferą, hydrosferą, litosferą i biosferą - głównymi elementami naszego środowiska naturalnego.
Takie jednak wskaźniki liczbowe, oprócz dokładnie znanych stałych fizycznych, odgrywają ważną rolę w próbach modelowego opisu zjawisk zachodzących na Ziemi, obiegu materii i energii, ich rekonstrukcji w odległej nieraz przeszłości oraz prognozowaniu. Dzięki nim można określić wpływ człowieka na rozwój środowiska, wskazać na jego nie- bądź proekologiczne oddziaływanie.
Czasopismo, które oddajemy w ręce czytelników, w zamierzeniu redakcji, powinno pełnić rolę popularyzującą zastosowanie fizycznych metod badań w odniesieniu do środowiska przyrodniczego Ziemi. Mamy nadzieję, że pełnić będzie również rolę edukacyjną jako materiał pomocniczy w nauczaniu fizyki i innych przedmiotów przyrodniczych w szkole zarówno dla nauczyciel, jak i uczniów. Wreszcie - umożliwi wielu, przede wszystkim młodym ludziom, przestawienie swoich przemyśleń i obserwacji, niekiedy własnych wyników pomiarów fizycznych i ich interpretacji w odniesieniu do otaczającej nas przyrody.
Powstanie swoje zawdzięcza "Fizyka i Przyroda" dyskusji w gronie osób związanych z organizacją corocznego, a w tym roku VIII już Ogólnopolskiego Konkursu "Fizyka a Ekologia", im. Prof. Mieczysława F. Pazdura. Konkurs został zorganizowany z myślą o młodzieży szkół średnich i cieszy się niezmiennie dużą popularnością. Tematykę i regulamin konkursu znajdziecie Państwo na naszej stronie.
Niektóre z nadsyłanych prac wykazują dużą oryginalność i dojrzałość oraz zawierają własne wyniki badań eksperymentalnych. Takie prace, jak również syntetyczne opracowania na podstawie danych literaturowych (ze znalezionymi w internecie włącznie) mają szansę na opublikowanie w "Fizyce i Przyrodzie". Mamy nadzieję, że swoimi przemyśleniami podzielą się z czytelnikami nauczyciele, naukowcy fizycy i przyrodnicy oraz wszyscy, dla których spójność opisu zjawisk przyrodniczych w oparciu o fizykę jest sprawą ciekawą i najważniejszą.
